۶ ژانویه ۲۰۲۶ – یک مطالعه جدید که با همکاری «برنامه تحقیق و آموزش سوپرفاند کالیفرنیای جنوبی برای ارزیابی، پاکسازی و پیشگیری از PFAS» در مرکز ShARP، و دانشگاه هاوایی انجام شده است، نشان می دهد برخی از «مواد شیمیایی ماندگار رایج» با افزایش خطر بیماری های کبدی در نوجوانان مرتبط هستند. این ترکیبات مصنوعی که با نام «مواد آلکیل پِر و پلی فلورو یا PFAS[1]» شناخته می شوند، ممکن است احتمال ابتلای نوجوانان به یک بیماری کبدی به نام بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک(MASLD) - که پیش تر با نام «بیماری کبد چرب» شناخته می شد - را تا سه برابر افزایش دهند.
نتایج این پژوهش در مجله یEnvironmental Research منتشر شده است.
بیماریMASLD ، حدود ۱۰ درصد از کودکان و تا ۴۰ درصد از کودکان مبتلا به چاقی را درگیر می کند. این بیماری یک وضعیت مزمن است که همیشه علائم مشخصی ندارد، هرچند برخی بیماران دچار خستگی، ناراحتی و درد شکمی می شوند. این بیماری خطر بلندمدت ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری قلبی، آسیب پیشرفته کبد، سیروز و حتی سرطان کبد را افزایش می دهد.
دکتر لیدا چاتزی، استاد علوم جمعیت، بهداشت عمومی و کودکان و مدیر مرکزShARP ، گفت:«MASLD می تواند سال ها بی صدا پیشرفت کند و سپس مشکلات جدی ایجاد نماید، وقتی چربی کبد در دوران نوجوانی شروع به تجمع می کند، ممکن است زمینه ساز یک عمر چالش های متابولیک و کبدی شود. اگر قرارگیری در معرضPFAS را از سنین پایین کاهش دهیم، شاید بتوانیم از بیماری کبدی در آینده پیشگیری کنیم. این یک فرصت مهم برای سلامت عمومی است».
مواد شیمیایی PFAS ، ساخته ی دست بشر هستند که در ظروف نچسب، پارچه های ضد لک و ضد آب، بسته بندی مواد غذایی و برخی محصولات پاک کننده استفاده می شوند. این مواد در محیط باقی می مانند و به مرور در بدن تجمع می کنند. بیش از ۹۹ درصد مردم آمریکا سطح قابل اندازه گیری ازPFAS در خون خود دارند و دست کم یک نوعPFAS در حدود نیمی از منابع آب آشامیدنی آمریکا یافت می شود.
دکتر شیون شرلوک لی، نویسنده اول این مقاله و استادیار علوم بهداشت عمومی دانشگاه هاوایی، گفت: «نوجوانان به ویژه نسبت به اثرات PFAS آسیب پذیرتر هستند، زیرا این دوره، مرحله ای حیاتی از رشد و تکامل است. علاوه بر بیماری کبدی، قرارگیری در معرض PFAS با طیفی از پیامدهای نامطلوب سلامتی، از جمله چندین نوع سرطان، مرتبط بوده است».
ارتباط میان PFAS، ژنتیک و سبک زندگی
محققان در این پژوهش ۲۸۴ نوجوان و جوان جنوب کالیفرنیا را که در دو مطالعه طولی USC شرکت داشتند، بررسی کردند. والدین این افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا دارای اضافه وزن بودند، بنابراین شرکت کنندگان از ابتدا در معرض خطر متابولیک بالاتری قرار داشتند. سطحPFAS از طریق آزمایش خون اندازه گیری شد و میزان چربی کبد با MRI ارزیابی گردید.
سطوح بالاتر دو نوع رایجPFAS -اسید پرفلوئوروکتانوئیک (PFOA) و اسید پرفلوئروهپتانوئیک(PFHpA) - با احتمال بیشتر ابتلا به MASLD مرتبط بود. نوجوانانی که سطح PFOA خونشان دو برابر بود، تقریباً سه برابر بیشتر احتمال داشتMASLD داشته باشند. این خطر در افرادی که دارای واریته ی ژنتیکی PNPLA3 GG بودند - ژنی که بر چربی کبد اثر می گذارد - حتی بیشتر بود. در جوانان، سیگار کشیدن اثرات کبدی مرتبط با PFAS را تشدید می کرد.
دکتر مکس آونگ، استادیار علوم جمعیت و بهداشت عمومی در دانشکده پزشکی Keck، گفت: «این یافته ها نشان می دهد که قرارگرفتن در معرض PFAS، ژنتیک و عوامل سبک زندگی با هم تعامل دارند و بسته به مرحله زندگی، خطر ابتلا به MASLD را تعیین می کنند. درک تعامل ژن و محیط می تواند به پیشبرد سلامت محیطی دقیق برای MASLD کمک کند».
دکتر لی اشاره کرد که این نخستین مطالعه ای است که PFAS و MASLD را در کودکان با استفاده از معیارهای تشخیصی استاندارد طلایی بررسی می کند و اولین مطالعه ای است که تعامل عوامل ژنتیکی و سبک زندگی با قرارگیری در معرضPFAS را می سنجد. همچنینMASLD با افزایش سن نوجوانان شایع تر شد، که نشان می دهد بلوغ و اوایل بزرگسالی ممکن است دوره های حساس تری برای اثرات محیطی باشند.
این مطالعه بر پایه پژوهش های اخیرUSC بنا شده است که نشان می دهد در نوجوانانی که برای مدیریت چاقی تحت جراحی باریاتریک قرار می گیرند، نوعی PFAS به نامPFHpA با بیماری کبدی شدیدتر، از جمله التهاب و فیبروز (اسکار بافت همبند) مرتبط است.
دکتر چاتزی، گفت: «در مجموع، این دو مطالعه نشان می دهند که قرارگیری در معرض PFAS نه تنها زیست شناسی کبد را مختل می کند، بلکه به خطر واقعی بیماری کبدی در جوانان تبدیل می شود. به نظر می رسد نوجوانی یک دوره حساسیت ویژه است، و این احتمال را مطرح می کند که قرارگیری در معرض PFAS زمانی بیشترین اهمیت را دارد که کبد هنوز در حال رشد است».
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260106/Forever-chemicals-linked-to-higher-liver-disease-risk-in-adolescents.aspx